Deprem Anında Ne Yapılmalıdır?

Deprem Anında Ne Yapılmalıdır?

Sarsıntının başladığı o ilk saniyeler, kurumsal ya da bireysel düzeyde verilen tüm eğitimlerin ve hazırlıkların en büyük sınavıdır. Afet anında paniğe kapılmak yerine bilinçli ve soğukkanlı hareket etmek, hayatta kalma şansını doğrudan belirler. Birçok yaralanma ve can kaybı sarsıntının kendisinden ziyade, panikle merdivenlere koşmak veya pencerelerden atlamak gibi yanlış davranışlardan kaynaklanır.

Deprem ve İş Sağlığı Güvenliği (İSG) standartlarının temel amacı, çalışanlara sarsıntı sinyali alındığı an ne yapacaklarını ezbere bildiren bir kas hafızası kazandırmaktır. Bir sarsıntı başladığında hem bireysel güvenliğinizi korumak hem de kurumsal düzeni sağlamak için uygulanması gereken altın kurallar şunlardır:

1. Altın Kural: Çök, Kapan ve Tutun Pozisyonu

Sarsıntı hissedildiği an yapılması gereken ilk ve en önemli eylem, evrensel hedef küçültme hareketi olan Çök Kapan Tutun pozisyonunu almaktır.

Bu hareket adım adım şu şekilde uygulanır:

• Çök: Binanın yıkılma riskine karşı pencere önlerinden, devrilebilecek ağır dolaplardan ve asma tavanlardan uzaklaşarak güvenli bir nesnenin (sağlam bir masa, dayanıklı bir koridor duvarı yanı vb.) yanına diz çökün.

• Kapan: Başınızı ve boynunuzu koruyacak şekilde kollarınızla kapatın. Varsa bir yastık veya klasör gibi sert bir nesneyle baş bölgenizi destekleyin.

• Tutun: Sarsıntı bitene kadar çöktüğünüz sağlam nesneye sıkıca tutunun. Bu sayede sarsıntının şiddetiyle nesne hareket etse bile siz de onunla birlikte hareket ederek açıkta kalmazsınız.

2. Ofislerde Deprem Güvenliği ve Doğru Refleksler

Plaza, idari bina veya büro ortamlarında çalışan personellerin sarsıntı anında dikkat etmesi gereken özel dinamikler vardır.

• Kaçış Hatalarından Kaçının: Sarsıntı devam ederken kesinlikle yangın merdivenlerine, çıkış kapılarına veya asansörlere doğru koşmayın. Deprem anında asansörlerin elektriği kesilebilir veya mekanizmaları kilitlenebilir.

• Çevresel Riskleri Yönetin: Geniş cam bölmelerden, dış cephe pencerelerinden ve montajı yapılmamış yüksek arşiv raflarından uzak durun.

• Masa Altı / Yanı Seçimi: Ofis masalarının yapısı sağlamsa altına, değilse ağır gövdeli ve devrilmeyecek bir eşyanın hemen yanına geçerek cenin pozisyonu alın.

3. Fabrikalarda Deprem Güvenliği ve Endüstriyel Önlemler

Üretim tesislerinde, atölyelerde ve ağır sanayi sahalarında deprem anı yönetimi, ikincil afetlerin (yangın, patlama, kimyasal sızıntı) önlenmesi açısından çok daha kritiktir.

• Sistemleri Güvenli Moda Alın: Eğer önceden hazırlanan kurumsal deprem acil durum planı dahilinde bu görev size verildiyse; sarsıntı başlar başlamaz kullandığınız cihazları, üretim hatlarını veya yüksek ısı/basınç üreten makineleri hızlıca güvenli acil stop moduna alın.

• Tehlikeli Alanlardan Uzaklaşın: Yüksek tavan hatlarından, vinç yollarından, elektrik panolarından ve kimyasal depolama alanlarından hızla uzaklaşarak daha güvenli sismik koridorlara sığının.

• Vanaları Kapatın: Otomatik kesiciler devreye girmemişse, imkan dahilinde gaz ve ana enerji vanalarını kapatarak kendinizi koruma altına alın.

4. Sarsıntı Durduktan Hemen Sonra Yapılması Gerekenler

Sarsıntı tamamen bittikten sonra, asıl koordineli kriz yönetimi başlar. Bu evrede önceden planlanan deprem tahliye planı protokolleri eksiksiz devreye sokulur.

• Sakin Tahliye: Sarsıntı bittiğinde, her departman acil durum yönlendirme levhalarını takip ederek merdivenlerin sağ şeridini kullanacak şekilde binayı hızlı ama koşmadan terk eder. Yanınızda bulunuyorsa, deprem öncesi alınacak önlemler kapsamında hazırlanan deprem çantasını da yanınıza alın.

• Toplanma Alanına Geçiş: Binadan çıkan tüm personel, izdihama yol açmadan doğrudan önceden belirlenmiş olan güvenli deprem toplanma alanı sınırlarına ulaşır. Burada departman bazlı yoklama verilerek içeride mahsur kalan birinin olup olmadığı tespit edilir.

• Ekiplerin Devreye Girmesi: Şirket bünyesindeki profesyonel deprem acil müdahale ekibi üyeleri, liderlerin koordinasyonunda arama-kurtarma, ilk yardım ve deprem sonrası yapılması gerekenler listesini uygulamaya koyar. Tüm bu sürecin başarıyla sonuçlanması, firmanın daha önce düzenli olarak gerçekleştirdiği deprem tatbikatı uygulamalarının kalitesine bağlıdır.

Sonuç: Kriter OSGB ile Kriz Anını Doğru Yönetin

İş yerlerinde deprem anında gösterilecek refleksler, kağıt üzerindeki teorik bilgilerle değil; gerçeğe uygun senaryolar ve profesyonel eğitimlerle kazanılır. Personelinizin tamamına sarsıntı anında hayat kurtaracak soğukkanlılığı ve kas hafızasını kazandırmak ileri düzey bir uzmanlık gerektirir. Sektörün lider kuruluşu Kriter OSGB, şirketiniz için bütünsel afet koruma çözümleri sunmaktadır.

Uzman İSG kadromuzla; şirketinizin fiziki yapısına uygun deprem risk analizi ve deprem risk değerlendirmesi süreçlerinin yürütülmesinden personellerinize yönelik pratik kurumsal deprem eğitimi modüllerine, gerçeği aratmayan bir deprem senaryosu eşliğinde tatbikatların koordine edilmesinden acil durum planlarının yasal mevzuata uygun revize edilmesine kadar her adımda Kriter OSGB güvencesiyle yanınızdayız. İş yerinizde eksiksiz bir iş yerinde deprem güvenliği kültürü inşa etmek ve çalışanlarınızın geleceğini korumak için bizimle hemen iletişime geçebilirsiniz