Deprem Tatbikatı Nasıl Yapılır?

İş yerlerinde afet bilincini en üst seviyeye çıkarmanın yolu, teorik bilgileri gerçeğe yakın provalarla test etmekten geçer. Başarılı bir deprem tatbikatı, sadece bir alarm çalıp binayı boşaltmaktan ibaret değildir; planlı, organize ve ölçülebilir adımlardan oluşan profesyonel bir süreçtir.

çağla ebiyce

8/5/20263 min oku

Deprem Tatbikatı Nasıl Yapılır?

İş yerlerinde afet bilincini en üst seviyeye çıkarmanın yolu, teorik bilgileri gerçeğe yakın provalarla test etmekten geçer. Başarılı bir deprem tatbikatı, sadece bir alarm çalıp binayı boşaltmaktan ibaret değildir; planlı, organize ve ölçülebilir adımlardan oluşan profesyonel bir süreçtir.

Deprem ve İş Sağlığı Güvenliği (İSG) standartlarına uygun, can ve mal kayıplarını sıfıra indirmeyi hedefleyen bir kurumsal tatbikat süreci tam olarak şu aşamalarla gerçekleştirilir:

1. Hazırlık ve Planlama Aşaması (Tatbikat Öncesi)

Kusursuz bir prova için ilk olarak arka planda güçlü bir koordinasyon kurulmalıdır. Rastgele yapılan bir tatbikat, yaralanmalara ve karmaşaya yol açabilir.

  • Planların İncelenmesi: İşletmenin mevcut deprem acil durum planı ve mimari kaçış rotalarını gösteren deprem tahliye planı masaya yatırılır.

  • Önlemlerin Kontrolü: Deprem öncesi alınacak önlemler kapsamında; acil çıkış kapılarının açık olduğu, kaçış yollarında engel bulunmadığı ve deprem çantası lokasyonlarının doğruluğu son kez kontrol edilir.

  • Senaryonun Yazılması: İşletmenin fiziki yapısına uygun, olası riskleri (elektrik kesintisi, yangın başlangıcı vb.) içeren gerçeğe yakın bir deprem senaryosu kurgulanır.

  • Ekiplerin Hazırlanması: İş yerinde görevli olan deprem acil müdahale ekibi üyelerine kriz anındaki rolleri (arama-kurtarma, ilk yardım, yangın söndürme) son kez hatırlatılır.

2. Sarsıntı Anı ve Korunma Aşaması (1. Aşama)

Tatbikat, önceden belirlenen siren, anons veya alarm sinyalinin verilmesiyle resmen başlar. Bu sinyal, kurumsal düzeyde deprem nedir ve sarsıntı anında ne yapılmalıdır sorusunun ilk canlı sınavıdır.

  • Refleks Hareketi: Alarmı duyan tüm personel, merdivenlere veya pencerelere koşmak yerine saniyeler içinde bulundukları yerde en güvenli sismik koridoru seçerek Çök Kapan Tutun pozisyonunu alır.

  • Saha Güvenliği: Ofislerde deprem güvenliği protokolü uyarınca çalışanlar masa yanlarında hedef küçültürken; fabrikalarda deprem güvenliği protokolü gereği üretim hatlarındaki kritik cihazlar güvenli moda alınır ve vanalar kapatılır. Sarsıntı simülasyonu süresince (yaklaşık 45-60 saniye) herkes yerini korur.

3. Güvenli Tahliye ve Toplanma Aşaması (2. Aşama)

Sarsıntı sinyalinin bitmesiyle birlikte binanın acil ve organize bir şekilde boşaltılması aşamasına geçilir. Bu evre, panik yönetiminin en üst düzeyde test edildiği andır.

  • Organize Çıkış: Personeller, acil durum yönlendirme levhalarını takip ederek, merdivenlerin sağ tarafını kullanacak şekilde (sol tarafı acil müdahale ekiplerine bırakarak) sakin ama hızlı adımlarla binayı terk eder. Asansörler kesinlikle kullanılmaz.

  • Sayım ve Kontrol: Tahliye edilen tüm kadrolar, önceden ilan edilen güvenli deprem toplanma alanı sınırları içinde departman bazlı kümelenir. Bölge sorumluları hızlıca yoklama alarak eksik personel olup olmadığını belirler.

  • Ekiplerin Müdahalesi: Yoklamada eksik çıkması veya yangın ihbarı durumunda, deprem acil müdahale ekibi binaya koruyucu ekipmanlarla girerek senaryo gereği mahsur kalan kişilerin kurtarılması ve deprem sonrası yapılması gerekenler listesindeki ilk yardım adımlarını pratik eder.

4. Raporlama ve Değerlendirme Aşaması (Tatbikat Sonrası)

Tatbikat, toplanma alanındaki sürecin tamamlanması ve genel durum değerlendirmesinin ardından sona erer. Ancak İSG uzmanları için süreç bitmemiştir. Gözlemciler; toplam tahliye süresini, kaçış yollarında yaşanan tıkanıklıkları ve personelin davranış hatalarını not eder. Hazırlanan rapor doğrultusunda, firmanın deprem risk analizi ve güncel deprem risk değerlendirmesi dokümanları revize edilerek iş yerinde deprem güvenliği standartları mükemmelleştirilir.

Sonuç: Kriter OSGB ile Gerçekçi ve Güvenli Tatbikat Yönetimi

İş yerinizde formaliteden uzak, yasal mevzuatlara tam uyumlu ve en önemlisi çalışanlarınıza gerçek bir afet anında hayat kurtaracak kas hafızasını kazandıran tatbikatlar yapmak uzmanlık alanımızdır. Sektörün lider kuruluşu Kriter OSGB, firmanızın çalışan profiline ve fiziksel mimarisine en uygun tatbikat metodolojisini kurgulamaktadır.

Uzman İSG kadromuzla; senaryo yazımından kurumsal deprem farkındalık eğitimi süreçlerine, saha koordinasyonundan detaylı tatbikat sonuç raporlarının hazırlanmasına kadar her adımda Kriter OSGB olarak işletmenizin yanındayız. Kurumsal direncinizi artırmak ve yarınlarınızı bugünden güvence altına almak için bizimle hemen iletişime geçebilirsiniz.