Muayene Nasıl Yapılır? İSG Kapsamında Adım Adım Sağlık Taraması

2. Muayene Nasıl Yapılır? İSG Kapsamında Adım Adım Sağlık Taraması

"Muayene nasıl yapılır?" sorusu, özellikle iş hayatına yeni atılan veya tehlikeli sınıfta yer alan bir işyerine geçiş yapan çalışanların en çok merak ettiği konulardan biridir. İş sağlığı ve güvenliği kapsamında yapılan muayeneler, standart bir hastane ziyaretinden farklı olarak belirli prosedürlere ve işin niteliğine bağlı olarak adım adım gerçekleştirilir. Kapsamlı ve yasalara uygun bir işyeri hekimi muayenesi profesyonel bir silsile izler.

Sürecin ciddiyeti, elde edilecek verilerin çalışanın tüm iş hayatını etkileyebilecek nitelikte olmasından kaynaklanır. Bu nedenle muayene adımlarının hiçbirinin atlanmaması ve büyük bir titizlikle yürütülmesi esastır.

Adım 1: Anamnez (Tıbbi Öykü) Alınması

Muayenenin ilk ve belki de en kritik aşamasıdır. İşyeri hekimi, çalışanla detaylı ve güvene dayalı bir mülakat gerçekleştirir. Bu aşamada çalışana daha önce geçirdiği iş kazaları, kronik rahatsızlıkları (şeker, tansiyon, kalp hastalığı vb.), sürekli kullandığı ilaçlar, sigara veya alkol kullanım alışkanlıkları sorulur. Ayrıca, kişinin ailesindeki genetik yatkınlıklar da bu aşamada değerlendirilir. Çalışanın doğru ve eksiksiz bilgi vermesi, hekimin doğru değerlendirme yapabilmesi için hayati önem taşır.

Adım 2: Fiziksel Muayene ve Klinik Değerlendirme

Tıbbi öykü alındıktan sonra hekim tarafından standart ancak işe odaklı fiziksel muayene prosedürlerine geçilir. Bu süreçte dikkat edilen ana noktalar şunlardır:

• Solunum Sistemi Kontrolü: Akciğerlerin dinlenmesi ve nefes alışverişinin kontrolü. Özellikle tozlu, dumanlı ve kimyasal ortamlarda çalışacaklar için bu kontrol son derece kritiktir.

• Dolaşım Sistemi Kontrolü: Kalp atış ritminin dinlenmesi, nabız ve tansiyon ölçümlerinin yapılarak kişinin kardiyovasküler kapasitesinin ölçülmesi.

• Kas ve İskelet Sistemi İncelemesi: Ağır yük kaldıracak, sürekli ayakta duracak veya bedensel efor sarf edecek çalışanların eklem, bel, boyun ve omurga yapılarının değerlendirilmesi.

• Duyu Organlarının Kontrolü: Göz ve kulak sağlığının, kişinin yapacağı işin hassasiyetine uygun olup olmadığının kontrol edilmesi.

Adım 3: Laboratuvar Tetkikleri ve Görüntüleme

Fiziksel muayene hekime genel bir fikir verse de, tek başına yeterli değildir. Çalışılacak işin doğasına ve maruz kalınacak risklere göre çeşitli fizyolojik testler istenir. Örneğin toz ve dumanın yoğun olduğu sektörlerde Akciğer Grafisi istenirken; gürültü seviyesinin yüksek olduğu ağır sanayi tesislerinde Odyometri (İşitme Testi) vazgeçilmezdir. Kimyasallarla çalışılan ortamlarda ise kan ve idrar tahlilleri ile toksikolojik taramalar yapılır.

Adım 4: EK-2 Formunun Doldurulması ve Karar

Tüm mülakat, fiziksel muayene ve laboratuvar sonuçları, yasal bir belge olan "EK-2 İşe Giriş / Periyodik Muayene Formu"na işlenir. İşyeri hekimi, tüm bu bilimsel verileri sentezleyerek çalışanın ilgili pozisyonda çalışmaya uygun olup olmadığına karar verir. Karar; çalışmaya elverişli, şartlı çalışabilir veya elverişli değil şeklinde sonuçlanır. Kriter OSGB, tüm bu adımları bilimsel veriler ışığında şeffaf bir şekilde yönetir.