Odyometri (İşitme Testi) Muayenesi: Gürültüye Karşı Görünmez Kalkan

Odyometri (İşitme Testi) Muayenesi: Gürültüye Karşı Görünmez Kalkan

Ağır sanayi, tekstil fabrikaları, preshaneler, metal işleme atölyeleri ve inşaat şantiyeleri gibi çalışma alanlarının ayrılmaz bir parçası olan endüstriyel gürültü, çalışanların işitme sağlığını tehdit eden en yaygın fiziksel risk faktörüdür. İşitme kaybı; kanama yapan, gözle görülen veya anında acı veren bir yaralanma değildir. Aksine, yıllar içinde yavaş yavaş, sinsi bir şekilde ilerleyen, kişi durumu fark ettiğinde ise artık tıp dünyasında "Sensörinöral (sinirsel)" olarak tanımlanan ve ameliyatla veya ilaçla geri dönüşü (tedavisi) mümkün olmayan kalıcı bir meslek hastalığıdır. Bu sessiz çöküşü durdurmanın tek yolu, Kriter OSGB tarafından titizlikle uygulanan Odyometri (İşitme Testi) taramalarının düzenli olarak yapılması ve sonuçların uzman işyeri hekimlerince analiz edilmesidir.

Gürültüye Bağlı İşitme Kaybının Dinamikleri ve Yasal Sınırlar

İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatımıza göre bir çalışma ortamında günlük 8 saatlik maruziyet baz alındığında en yüksek (maruziyet sınır) gürültü seviyesi 87 desibel (dB) olarak belirlenmiştir. Bu seviyenin (hatta eylem değeri olan 80 ve 85 dB seviyelerinin) üzerindeki ortamlarda çalışan personelin düzenli olarak işitme testine girmesi yasal bir zorunluluktur.

Gürültüye bağlı işitme kaybı genellikle yüksek frekanslı seslerden (4000 Hz ve çevresi) başlar. Yani işçi, karşısındaki arkadaşının konuştuğu normal kalınlıktaki sesleri duyduğu için kendisinde bir sorun olmadığını sanır, ancak makine tiz seslerini veya uyarı sirenlerini duymamaya başlamıştır. İşte odyometri cihazı, bu gizli frekans kayıplarını ortaya çıkarır.

Odyometri Testi Nasıl Uygulanır ve İşyeri Hekimi Sonuçları Nasıl Değerlendirir?

Odyometri muayenesi, teknik altyapısı sağlam, dış ortam sesinden tamamen yalıtılmış özel "Sessiz Kabinler" içerisinde gerçekleştirilmelidir. Kriter OSGB'nin mobil sağlık araçlarında bu standartlara tam uyumlu kabinler yer almaktadır.

• Testin Uygulanışı: Çalışana bir kulaklık takılır ve farklı frekanslarda (tizden peze) ve şiddetlerde (desibel) ses sinyalleri gönderilir. Çalışan en ufak bir ses duyduğunda elindeki butona basarak tepki verir. Bu tepkiler cihaz tarafından kaydedilerek "Odyogram" adı verilen bir grafik haritaya dönüştürülür.

• Hekim Değerlendirmesi ve Erken Müdahale: İşyeri hekimi, elde edilen odyogram grafiğini çalışanın işe giriş muayenesindeki "sıfır noktası" grafiğiyle karşılaştırır. Eğrilerde aşağı doğru bir çökme (işitme eşiğinde düşüş) tespit ederse, derhal acil eylem planı başlatılır.

• Koruyucu Önlemler: Çökme tespit edilen çalışanın ortam gürültü ölçümleri tekrar incelenir. Kişiye verilen kulaklıkların (kulak tıkacı veya manşonlu kulaklık) ses sönümleme değeri (SNR) kontrol edilir, yetersizse daha yüksek korumalı donanımlar verilir veya kişi gürültülü makinadan uzaklaştırılarak fabrikanın daha sessiz (örneğin depo) bölümüne rotasyonla kaydırılır.

Unutulmamalıdır ki, sağırlaşmış bir çalışan sadece iletişim kuramamakla kalmaz; aynı zamanda arkasından gelen forkliftin veya vincin uyarı kornasını duyamayacağı için kendi ölümüne veya arkadaşlarının yaralanmasına neden olabilecek büyük iş kazalarının merkezinde yer alır. İşitme testi, bu kazaları önleyen bir radar sistemidir.